Бас және мойын аймағының ультрадыбыстық зерттеуі: анатомия, диагностика алгоритмдері, патологиялар, клиникалық кейстер

Курс бағдарламасы

• Бас және мойын аймағының ультрадыбыстық зерттеуі. Әдістің негіздері, топография, лимфа түйіндері
• Бас және мойын аймағын диагностикалау әдісінің тарихы, оның ультрадыбыстық диагностикадағы эволюциясы
• Ультрадыбыс физикасын талдау, диагностикалық мақсатта қолдануға арналған маңызды сәттер
• Мойынның бөлімдер мен ультрадыбыстық кесінділер бойынша топографиясы
• Бас және мойын аймағының ультрадыбыстық зерттеуі – жұмсақ тін түзілімдері
• Мойынның қатерсіз түзілістері. Лимфа түйіндерінің түзілістері, кистозды түзілістер, тіндік түзілістер
• Мойын түзілімдерін топикаға байланыстыра отырып талдау принциптері. Қалқанша-тіл өзегінің кисталары. Бранхиогендік (бүйірлік) киста және мойын синустары. Ұйқы шумағы мен кезеген нервтердің параганглиомалары, олардың гистологиялық типтері мен құрылым нұсқалары. Көмей параганглиомалары. Липомалар және нерв тінінің ісіктері. Лимфангиомалар және тератомалар
• Ультрадыбыстық көріністегі инфантильді гемангиоманың өмірлік циклдары. Туа біткен гемангиомалар: жылдам инволюцияланатын, жартылай инволюцияланатын және инволюцияланбайтын. Гемангиомалардың ювенильді нұсқалары
• Төс-бұғана-емізікше бұлшықетінің фиброматозы («бұлшықеттік қисық мойын»)
• Ценкердің гипофарингеальды дивертикулдары
• Мойын мен бастың типтік тері асты және тері түзілімдері. Кистаның өмір сүру фазалары (қабыну, ішінара және толық жарылу) эпидермоидты кисталар мысалында. Май безінің кистасы – атерома. Пиломатиксома. Дермоидты киста
• Тамырлық генездегі кездейсоқ табылымдар – мойындырық венасының тромбозы, гематомалар
• Мойынның қатерлі түзілімдері: саркомалар, хордомалар, бранхиогенді карциномалар және Вальдейер сақинасынан кистозды метастаздар
• Мойын аймағындағы лимфа түйіндерінің ультрадыбыстық зерттеуі. Патологиялық лимфа түйіндерінің топографиясын Американдық бірлескен онкология комитетінің (AJCC) ұсынымдарына сәйкес сипаттау. Мойын лимфа түйіндерін бағалау кезінде эластографияны (компрессиялық Strain, ығысу толқыны SWE) қолдану. В-режимдегі бағалау – қатерлі және қатерсіз белгілер. Реактивті лимфа түйіндері, жедел және созылмалы қабыну туралы түсінік. Лимфомалар, туберкулез және басқа аурулар кезіндегі лимфа түйіндері
• Бас және мойын аймағының ультрадыбыстық зерттеуі – сілекей безі
• Сілекей бездерінің қалыпты және ультрадыбыстық анатомиясы. Тіласты және субменталды кеңістік. Құлақасты кеңістігі. Уортон және Стенсен өзектері
• Сілекей бездерін тексеру ерекшеліктері. Ауыз ішілік пальпация маневрі. Сілекей бөлінуін қоздыру
• Вирустық және бактериялық сиалоаденит. Сілекей безінің абсцесі
• Сілекей бездерінің микобактериалды аурулары
• Созылмалы сиалоаденит. Шегрен синдромы. Ювенильді рецидивті паротит. Кюттнер ісігі
• Сиалолитиаз. Сілекей бездері өзектеріндегі тастарды визуализациялаудың мультимодальды тәсілі. Сілекей безі өзегінің бітелуі кезіндегі провокациялық сынамалар. Тастарды алып тастаудағы УДЗ рөлі, қысқыштар мен дренаждарды визуализациялау
• Сілекей бездерінің ісіктері. Плеоморфты аденомалар мен карциномалар. Вартин ісігі (сүйелді ісік). Сілекей безі аймағындағы гистологиялық байланысы жоқ ісіктер: липомалар, шванномалар, гемангиомалар және тамырлық мальформациялар
• Ісіктердің қатерлілік белгілерін талдау. Шықшыт асты және төменгі жақ асты бездеріндегі қатерлілік ықтималдығының ерекшеліктері. Мукоэпидермоидты карцинома, аденоидты-кистозды карцинома және басқалары. Төменгі жақ асты аймағы лимфа түйіндерінің бас терісі ісігімен байланысы
• Сілекей бездерінің өзге проблемалары: жай кисталар, лимфоэпителиалды зақымданулар, ранула, сиалоз, атрофия және фиброз
• Бадамшаларды сканерлеу техникасы. Трансоральды және транскутанды сканерлеу
• Паратонзилярлық абсцесті ультрадыбыстық диагностикалау
• Бадамша безінің ісігін ультрадыбыстық диагностикалау
• Тілді сканерлеу техникасы
• Тіл тіндерінің ісіктерін анықтау
• Бас пен мойын аймағының УЗИ – көмей
• Әдістің құндылығы мен артықшылықтары неде? Қандай жабдық қажет және стандартты ультрадыбыстық датчиктер жеткілікті ме?
• Көмекейдің құрылымдарын ультрадыбыстық суретте талдаймыз. Көмекейдің ультрадыбыстық және қалыпты анатомиясын салыстырамыз. Timothy J. Beale және авторлар бойынша сканерлеудің қадамдық хаттамасы. Зерттеу есебін қалыптастыру принциптері
• Әдіс қандай жағдайларда қолданылады және көмекейдің УЗИ-інде қандай патологияны анықтауға болады? Көмекейдің қатерлі ісіктерін анықтау принциптері. Көмекейдің ішкі және сыртқы өсуін бағалау. Метастаздаудың типтік жолы
• Қатерсіз түзілістерді бағалау: қалқанша-тіл өзегінің қатерсіз кисталары және олардың қатерлі нұсқалары, дауыс шымылдықтарының кисталары, көмекейдің мукоцелесі, трахеальды стенттің күйін бағалау
• Дауыс байламдарының қозғалғыштығын бағалау. Сал. Көмей бұлшықеттерінің атрофиясы
• Қабынулы аурулар – стридор және эпиглоттит. Экстубациядан кейінгі стридор. Ларингомаляция
• Ультрадыбыстық зерттеу қорытындысында көмей патологиясының сипаттамасын талдау
• Бас пен мойын аймағының УЗИ – тыныс жолдары
• Реанимация бөлімшесі мен операция бөлмесі жағдайында жоғарғы тыныс жолдарын ультрадыбыстық зерттеудің рөлі. Тыныс жолдарын күрделі басқарудың ультрадыбыстық предикторлары
• Күрделі тыныс жолдары мәселесін қалай шешуге болады? Kristensen хаттамасы. Крикотиреоидты мембрананы идентификациялау. Күрделі интубацияға көмек. Сканерлеу аймағы бойынша әр тапсырмаға арналған әмбебап датчик пе, әлде өзіндік датчик пе?
• Kristensen бойынша сканерлеу алгоритмі. Орофарингеальдық аймақ және төменгі жақ, тіласты сүйегі, тіл түбірі. Жұтқыншақ асты аймағы және тіласты сүйегі, қалқанша-тіласты мембранасы, көмекей қақпағы және қалқанша шеміршек. Көмекей, қалқанша шеміршек, дауыс байламдары және ожаушық шеміршектер, сақина-қалқанша мембрана және сақина тәрізді шеміршек
• УЗИ деректері бойынша эндотрахеальды немесе трахеостомиялық түтікті таңдау. Крикотиреоидты мембрананы белгілеу техникасы және оның клиникалық мәні. Трахеялық сақиналарды идентификациялау техникасы
• Перкутанды дилатациялық трахеостомия кезіндегі ультрадыбыстық бағыттау. Ларингеальді бүркеншектің орналасуын ультрадыбыстық бағалау
• Сана-сезімі бар пациентті интубациялау кезіндегі көмекей нервінің аймақтық блокадасы. Жоғарғы тыныс жолдарының доғал жарақаты – ультрадыбыстық диагностика, Шефер классификациясы
• Плевраның қалыпты сырғуы және пневмоторакс, өкпені ультрадыбыстық сканерлеу арқылы тыныс жолдарының өткізгіштігін бағалау
• Бас пен мойын аймағының УЗИ – тимус
• Тимус қалыпта ұлғая ала ма? Бұл әрқашан патология белгісі ме, әлде жай ғана стресс реакциясы ма? Физиология мен анатомия туралы қысқаша мәліметтер
• Тимусты бағалауға мультидисциплинарлық тәсіл. Рентгенография, УДЗ, КТ, МРТ әдістерін салыстыру
• Қалыпты тимустың ультрадыбыстық көрінісі
• Тимус ісігіне күдік болған кездегі тактика бойынша шешім қабылдау алгоритмі
• Кішкентай және үлкен тимус – оны қандай жағдайларда анықтайды
• Тимустың аплазиясы мен гипоплазиясы, атрофиясы және эктопиясы. Қосалқы тимус
• Тимустың ошақты және диффузды өзгерістерінің диф. диагнозы
• Туа біткен және жүre пайда болған тимус кисталары
• Лимфа мальформациясы, ұрық жасушаларының ісіктері, лимфома, тимома, тимолипома. Тимустың карциномасы мен карциноидтары, көкірекаралықтың инфантильді гемангиомасы, Каслман ауруы, медиастенит және туберкулёз
• Тимусты өлшеу — норманы іздеу, өлшеу техникасы, зерттеулерге, нұсқаулықтар мен ұсынымдарға шолу. Тимомегалия дәрежелері және тимус гипоплазиясының критерийлері
• Тимомегалияны анықтаудың клиникалық маңызы
• Бас пен мойын аймағының УЗИ – бет жарақаттары, көрудің жедел жоғалуы, мұрын маңы синустары (қойнаулары)
• УЗИ көмегімен мұрын қойнауларына жетуге бола ма? УЗИ неліктен рентгенге қарағанда сезімтал?
• Амплитудалық-модуляцияланған УДЗ (А режимі) немесе екі өлшемді сканерлеу (В режимі), қайсысын қолданған жөн?
• Мұрын маңы қуыстарын бағалау. Ультрадыбыстық сканерлеу техникасы және жабдықты таңдау. Синусит, қуыс шырышты қабығының ісінуі және сұйықтықпен толуы. Кисталар мен полиптер. Рентгенография, КТ және МРТ-мен корреляция. Нәтижелерді сипаттаудың жалпыға бірдей қабылданған терминологиясы
• Бет және көз ұясы аймағы. Тері асты және орбиталық абсцесстер, мукоцеле, орбиталық целлюлит. Көз ұясының түзілістері
• Беттің жарақаттық зақымдануы