Вирустық терапиядан кейін бауырдың қаттылығының төмендеуін (LSM) түсіндіру
Түсіндірудің негізгі принципі
EFSUMB нұсқауларының (Update 2017, Dietrich et al.) мәліметтері бойынша, транзиентті эластография (ТЕ) кезінде бауырдың қаттылығының диагностикалық дәлдігі және шекті мәндері созылмалы В және С гепатиттері бар емделмеген және емделген пациенттерде әртүрлі болуы мүмкін. Бұл аспект эластография нәтижелерін түсіндіру кезінде ескерілуі тиіс.
Вирустық терапия аясында бауырдың қаттылығының төмендеуіне қарамастан, бұл аурудың регрессін көрсететін-көрсетпейтіндігі белгісіз болып қалады. Сондықтан LSM өзгерістері клиникалық тактикаға әсер етпеуі тиіс.
EFSUMB ұсынысы (Update 2017)
ҰСЫНЫС 25: HBV терапиясы аясында LSM өзгерістері пациентті басқару стратегиясын өзгертпеуі тиіс (мысалы, қауіп тобына жататын пациенттерде ГЦК пайда болуын бақылау) — LoE 2b, GOR B; күшті консенсус (16/0/0, 100 %).
Практикалық қорытынды: қаттылық көрсеткіштерінің төмендеуі тіркелсе де, қауіп тобына жататын пациенттерде ГЦК скринингін тоқтатуға немесе әлсіретуге болмайды.
Фиброз және цирроз регрессі туралы деректер
Әдебиетте келтірілген фрагменттерде созылмалы В гепатитінде тенофовир дизопроксил фумаратымен терапия аясында цирроздың регрессі туралы (Marcellin P. et al., Lancet 2013) және вирусқа қарсы терапиядан кейін тұрақты вирусологиялық жауап кезінде С гепатиті бар пациенттерде цирроздың регрессі туралы (Akhtar E., Manne V., Saab S., Liver Int 2015) жарияланымдар көрсетілген. Алайда, LSM төмендеуі мен гистологиялық регресс арасындағы тікелей байланыс тактиканы өзгерту негізі ретінде расталмайды.
Қайта өлшеу кезінде LSM әсер ететін техникалық факторлар
Динамиканы дұрыс түсіндіру үшін көрсеткіштің өзгеруінің бауырдан тыс себептерін алып тастау маңызды. Фрагменттерден белгілі болғандай, тағам қабылдау бауырдың қаттылығына әсер етеді: стандартталған тағам қабылдау фиброздың әртүрлі сатыларындағы ХГС бар пациенттерде LSM өзгертеді (Arena U. et al., Hepatology 2013) және цирроз және портальды гипертензиясы бар пациенттерде қаттылықты арттырады (Berzigotti A. et al., PLoS One 2013). Сондықтан зерттеу аш қарынға жүргізіледі.
Өлшеудің қайталануының шарттары
Протокол мысалына сәйкес (point SWE / ElastPQ):
- Аш қарынға ≥ 4 сағат
- Артқа жатып, оң қолды бас артына қою
- Қабырғааралық қолжетімділік, оң жақ бөлік (V–VIII сегменттер)
- Қызығушылық аймағының тереңдігі капсуладан 1–3 см (капсула қосылмайды)
- 10 өлшеу, сенімділік критерийі IQR/Med ≤ 30 %
Қабылданбайтын сапаның себептері (көрсетілуі тиіс): семіздік, асцит, холестаз, жүрек жеткіліксіздігі, қабыну эпизоды.
Шамаланған шектер (EFSUMB, ElastPQ)
| Саты | Шек |
|---|---|
| F0–F1 | < 7,0 кПа |
| F ≥ 2 | ≥ 7,0 кПа |
| F ≥ 3 | ≥ 9,0–9,5 кПа |
| F4 (цирроз) | ≥ 12,0–13,0 кПа |
Нақты шектер этиологияға байланысты өзгереді (АБП және холестаз кезінде жоғары, НАЖБП кезінде төмен). Қосымша, жоғарыда айтылғандай, емделген пациенттердегі шектер емделмегендерден өзгеше болуы мүмкін.
Жиі қойылатын сұрақтар
LSM төмендеуі фиброздың регрессін көрсетеді ме?
Жоқ. EFSUMB (Update 2017) бойынша, терапия аясында LSM төмендеуі аурудың регрессін көрсететін-көрсетпейтіндігі белгісіз, сондықтан мұндай қорытынды жасауға болмайды.
HBV терапиясы аясында қаттылықтың төмендеуі кезінде басқару тактикасын өзгерту қажет пе?
Жоқ. EFSUMB ұсынысы 25 (LoE 2b, GOR B, күшті консенсус 100 %) бойынша, LSM өзгерістері басқару стратегиясын, соның ішінде ГЦК пайда болуын бақылауды өзгертпеуі тиіс.
Емделген және емделмеген пациенттердегі LSM шектері әртүрлі ме?
Иә. EFSUMB (Update 2017) бойынша, ТЕ дәлдігі және шекті мәндері В және С гепатиттері бар емделмеген және емделген пациенттерде әртүрлі болуы мүмкін; бұл интерпретация кезінде ескеріледі.
LSM қайта өлшеуін бұрмалайтын техникалық факторлар қандай?
Тағам қабылдау бауырдың қаттылығын арттырады (Arena 2013; Berzigotti 2013), сондықтан өлшеу аш қарынға ≥ 4 сағат жүргізіледі. Сондай-ақ, сапаны семіздік, асцит, холестаз, жүрек жеткіліксіздігі, қабыну эпизоды төмендетеді.
point SWE кезінде өлшеудің сенімділік критерийі қандай?
IQR/Med ≤ 30 % 10 сәтті өлшеу кезінде (ElastPQ жұмыс протоколы бойынша).