Эластографиядағы көкбауырдың қаттылығы (SSM): өңеш варикозы мен цирроз декомпенсациясының инвазивті емес болжамы

Көкбауырдың қаттылығы (spleen stiffness measurement, SSM) портальды гипертензия кезіндегі өзгерістерді көрсетеді және бауыр циррозы бар пациенттерде өңеш веналарының варикозының бар-жоғын бағалаудың инвазивті емес құралы ретінде қарастырылады. WFUMB, ACR-SRU және EFSUMB нұсқаулықтарында келтірілген әдебиеттерде SSM әртүрлі эластография әдістерімен бағаланған.

SSM өлшеу әдістері

Көкбауырдың қаттылығын өлшеу үшін бірнеше эластографиялық технологиялар қолданылады:

• Transient elastography (Fibroscan) — цирроз кезінде өңеш варикозын инвазивті емес бағалау үшін қолданылған (Stefanescu et al., 2011; Colecchia et al., 2012).
• Point shear-wave elastography (pSWE) — созылмалы бауыр аурулары кезінде көкбауырдың қаттылығын өлшеудің мүмкіндігі мен қайталануы және портальды гипертензия үшін болжамдық құндылығы бағаланған (Fraquelli et al.).
• 2D shear-wave elastography (2D-SWE, supersonic imaging) — цирроз кезінде өңеш варикозының бар-жоғын болжау үшін қолданылған (Stefanescu et al., 2017) және клиникалық маңызды портальды гипертензияны бағалау үшін (Procopet et al., 2015).

Клиникалық қолдану

SSM бауырдың қаттылығымен бірге компенсацияланған бауыр циррозы бар пациенттерде жоғары қауіп варикозын (high-risk varices) болжау үшін қолданылған (Fofiu et al., 2021). Көкбауыр параметрлері портальды гипертензияның инвазивті емес көрсеткіштері ретінде қарастырылады, олар дәстүрлі диагностикаға толықтыру ретінде (Ahmad et al., 2020).

SSM-нің нақты диагностикалық шектері (кПа немесе м/с) берілген үзінділерде көрсетілмеген — [алғашқы дереккөздерден нақтылау].

Шектеулер

Созылмалы бауыр аурулары кезінде SSM-нің сенімділігі мен қайталануы жеке зерттелген (Fraquelli et al.); клиникалық маңызды портальды гипертензияны болжау әдісінің қолданылуы қолданылатын эластография технологиясына байланысты [сенімділік критерийлерін нақтылау].