Лақтырушы спортшыларда ульнарлы коллатеральды байламның вальгус стресс-тесті УДЗ арқылы
Анатомия және клиникалық маңыздылығы
Ульнарлы коллатеральды байламның алдыңғы бөлігі (anterior band) — клиникалық тұрғыдан ең маңызды құрылым: ол шынтақтағы вальгус стрессін шектейді. Алдыңғы бөлік желпуіш тәрізді пішінге ие, медиальды эпикондильге кеңінен бекітіліп, ульна сүйегінің венечный өсіндісінің медиальды бөлігіндегі sublime tubercle-ге жұқа инсерция жасайды. Артқы бөлік — кең, жұқа байлам, кубитальды каналдың түбін құрайды (Griffith, 2025 деректері бойынша).
Вальгус стресс-тестінің әдістемесі
Динамикалық бағалау вальгус стрессімен сәл бүгілген шынтақта (кем дегенде 30°) байламның зақымдануын бағалау үшін орындалады (Jacobson, 2026). Бұл әдіс пациенттің арқасына жатып, қолын созып жатқан күйінде орындалуы мүмкін: қарау үстелінің шеті иық сүйегінде тірек нүктесі (fulcrum) ретінде қолданылады, ал гравитация вальгус жүктемесін жасайды.
AIUM (2023) бойынша, вальгус стресс-тестінде шынтақты әртүрлі бұрыштарда бүгу қажет болуы мүмкін, ульна өсіндісін локтевой ямкадан (olecranon fossa) шығару үшін. Бағалау жалпы флексорлы сіңірді және ульнарлы коллатеральды байламның алдыңғы бөлігін зерттегеннен кейін жүргізіледі.
УДЗ белгілері
| Зақым түрі | УДЗ көрінісі |
|---|---|
| Жұқарған (attenuated) байлам | Бойлық проекцияда — байламның жұқаруы; вальгус стрессінде байлам бүтін, бірақ буын кеңістігінің асимметриялық кеңеюі анықталады |
| Толық қабатты жыртылу | Айқын гипоэхогенділік, талшықтарсыз; медиальды буын кеңістігі кеңейген, вальгус стрессінде ұлғаяды |
Динамикадағы негізгі сандық көрсеткіш — медиальды буын кеңістігінің асимметриялық кеңеюі жүктеме кезінде контралатеральды жағымен салыстырғанда. Дереккөздерде кеңеюдің нақты шекті мәндері көрсетілмеген [нақтылау қажет].
Бейсбол лақтырушыларында қолдану
Стресс-сонография кәсіби бейсбол лақтырушыларында UCL зақымдану қаупін байламның морфологиясы және динамикалық ауытқулар негізінде бағалау үшін қолданылады; асимптомды лақтырушыларда UCL алдыңғы бөлігінің динамикалық УДЗ сипатталған (EFSUMB, 2022). Медиальды UCL зақымдануларын диагностикалауда УДЗ-ның жалғыз әдіс ретінде жеткіліктілігі талқылануда (Park et al., 2020).
Жиі қойылатын сұрақтар
Вальгус стресс-тестінде шынтақты қандай бұрышқа бүгу керек?
Кем дегенде 30° (Jacobson, 2026). AIUM (2023) бойынша, ульна өсіндісін olecranon fossa-дан шығару үшін бұрыш әртүрлі болуы мүмкін.
UCL-дің қай бөлігін бірінші кезекте бағалау керек?
Алдыңғы бөлігін (anterior band) — ол вальгус стрессін шектейді және клиникалық тұрғыдан ең маңызды (Griffith, 2025).
Ассистентсіз вальгус жүктемесін қалай жасауға болады?
Пациент арқасына жатып, қолын созады; үстелдің шеті иық сүйегінде тірек нүктесі ретінде қызмет етеді, ал вальгус стрессін гравитация жасайды (Jacobson, 2026).
Динамикада зақымдануды көрсететін белгі қандай?
Вальгус стрессінде ұлғаятын медиальды буын кеңістігінің асимметриялық кеңеюі; толық қабатты жыртылуда — талшықтарсыз гипоэхогенділік (Jacobson, 2026).