eFAST протоколы: зерттеу нүктелері, бос сұйықтық пен пневмотораксты жарақат кезінде анықтау
Мақсаты және диагностикадағы орны
FAST (жарақат үшін ультрадыбыстық зерттеумен фокусталған бағалау) жарақат алған науқасты физикалық тексерудің жалғасы болды (Hagen-Ansert, 2023). Бұл іш, жамбас және перикардты бос немесе перикардтық сұйықтықты бағалау үшін фокусталған скринингтік зерттеу. Доғал жарақат кезінде өмірге қауіп төндіретін қан кетуді уақтылы диагностикалау науқасты бағыттауды анықтауға көмектеседі — операциялық бөлмеге, КТ-ға немесе ангиографиялыққа (Hagen-Ansert, 2023). eFAST кеңейтуі жарақаттан кейінгі пневмотораксты анықтауды қосады (Kirkpatrick, J Trauma 2004).
Зерттеу нүктелері және реті
ACR-AIUM-SPR-SRU Practice Parameter (2023) бойынша, бос сұйықтықты бағалау үшін келесі аймақтарда бойлық және көлденең кескіндер алынады:
| Аймақ | Бағалау аймағы |
|---|---|
| Оң жақ жоғарғы квадрант | Перигепатикалық және гепаторенальды кеңістік (бауыр аймағы) |
| Сол жақ жоғарғы квадрант | Периспленикалық аймақ (көкбауыр аймағы) |
| Бүйірлік каналдар | Екі жақты параколикалық каналдар |
| Кіші жамбас | Жамбас қуысы бос сұйықтықты бағалау үшін |
| Перикард | Перикардтық сұйықтықты бағалау |
Іш қуысындағы бос сұйықтықты іздеу
FAST-тың абдоминальды бөлігі іш қуысындағы бос сұйықтықты скринингтен өткізуге арналған (AIUM, 2022; ACR-AIUM-SPR-SRU, 2023). Оң жақ жоғарғы квадрантта бауыр аймағы арқылы, сол жақ жоғарғы квадрантта көкбауыр аймағы арқылы, екі жақты параколикалық каналдар бойымен және жамбас қуысында бойлық және көлденең кескіндер алынады (ACR-AIUM-SPR-SRU, 2023). Бос сұйықтықты бағалау жамбас және екі төменгі квадрант/параколикалық каналдардың шектеулі кескіндерін де қамтиды (AIUM, 2022).
Перикардты бағалау
FAST перикардтық сұйықтықты анықтау үшін перикардты зерттеуді қамтиды (Hagen-Ansert, 2023). Еніп кеткен жарақаттар кезінде травматикалық УДЗ-де перикардтық сұйықтықты диагностикалауда мүмкін болатын қателерді ескеру қажет (Blaivas, Acad Emerg Med 2000).
Пневмотораксты анықтау (eFAST кеңейтуі)
eFAST кеңейтілген протоколы жарақаттан кейінгі пневмотораксты торакальды сонография көмегімен анықтауға бағытталған (Kirkpatrick, J Trauma 2004). [нақтылау: ұсынылған үзінділерде плевраның нақты сонографиялық белгілері мен зерттеу нүктелері егжей-тегжейлі көрсетілмеген]
Клиникалық маңызы
Доғал жарақат алған науқастарда ішперделік сұйықтықтың болуы клиникалық маңызға ие (Hahn, Am J Emerg Med 2002). Бұрын ішперделік кеңістікті бағалау үшін диагностикалық перитонеальды лаваж (DPL) қолданылған, ол лапаротомияға көрсеткіштерді анықтауға көмектескен; бүгінгі күні қабылдау бөлімінде FAST физикалық тексерудің жалғасы болды (Hagen-Ansert, 2023).
Жиі қойылатын сұрақтар
FAST-зерттеу кезінде іштің қандай аймақтары міндетті?
Оң жақ жоғарғы квадрант (перигепатикалық және гепаторенальды кеңістік), сол жақ жоғарғы квадрант (периспленикалық аймақ), екі жақты параколикалық каналдар және жамбас қуысы; бойлық және көлденең кескіндер алынады (ACR-AIUM-SPR-SRU, 2023).
eFAST іш қуысынан басқа нені бағалайды?
Іш қуысы мен кіші жамбастағы бос сұйықтықтан басқа, перикард перикардтық сұйықтықтың болуын бағалайды, ал eFAST кеңейтуі жарақаттан кейінгі пневмотораксты анықтауды қосады (Kirkpatrick, J Trauma 2004; Hagen-Ansert, 2023).
Жарақат кезінде FAST-тың клиникалық рөлі қандай?
Жарақат кезінде өмірге қауіп төндіретін қан кетуді уақтылы диагностикалау науқасты операциялық бөлмеге, КТ-ға немесе ангиографиялыққа ауыстыру туралы шешім қабылдау құралы болып табылады (Hagen-Ansert, 2023).
FAST-зерттеуді кім орындайды?
Зерттеу қабылдау бөлімінде тиісті дайындықтан өткен және аккредиттелген персоналмен орындалады (Hagen-Ansert, 2023).
Еніп кеткен жарақат кезінде перикардты бағалауда неге назар аудару керек?
Еніп кеткен жарақаттар кезінде травматикалық УДЗ-де перикардтық сұйықтықты диагностикалауда мүмкін болатын қателерді ескеру қажет (Blaivas, Acad Emerg Med 2000).