Жалпы УДЗАбдоминальды УДЗ, беткі құрылымдар, қалқанша безі, несеп шығару жүйесі — дәрігерге арналған нормалар мен хаттамалар.
Baveno VII–SSM комбинацияланған критерийлеріне (WFUMB, 2024) сәйкес, клиникалық тұрғыдан маңызды портал гипертензиясын (КТМПГ) LSM <15 кПа, тромбоциттер >150 × 10⁹/л және SSM <40 кПа (dual-cutoff) немесе …
Оқу →Тестикулялық микролитиаз (ТМ) — яйцетүндеуінің паренхимасындағы <3 мм өлшемді ешқандай көлеңексіз кальцинаттар, әдетте екі жақты. Яйцетүндеу қатерінің түге байланысы жоқ болғанымен, онкориск туралы талқы жүргіседі. Қарапайым …
Оқу →Берілген дереккөз фрагменттерінде Шёгрен синдромында саліс безінің УЗ-диагностикасы үшін OMERACT жартылай сандық шкаласы туралы деректер (баллдар, есік мәндері, критерийлері) жоқ. OMERACT (Ревматологиядағы Нәтижелік өлшемдер) ревматологияда бастапқы …
Оқу →Ұс қалдарының ≥10 мм полиптері преинвазивтік аденомалар және папиллярлы неоплазиялар ретінде бағаланады, ол көптеген гайдлайндарда (ACR, European guidelines) холецистэктомияның көрсетімі болып табылады. 6–10 мм полиптердегі малигнизация …
Оқу →Диагностикалық УДЗ қауіпсіздігі мониторда көрсетілетін екі индекспен бақыланады: механикалық (MI, кавитация қаупі) және жылулық (TI, тіндердің қызуы). ALARA (As Low As Reasonably Achievable) принципіне сәйкес, зерттеу …
Оқу →Келтірілген дереккөз үзінділері (EFSUMB, AIUM, ACR–AIUM–SRU) SonoVue жанама реакцияларының жиілігі, спектрі және CEUS қарсы көрсетілімдерінің тізімін нақты деректермен қамтымайды. Контрасттың қауіпсіздік профилін дұрыс кәсіби баяндау үшін …
Оқу →Бүйрек RI бүйрек тамырлық кедергісін көрсетеді және (шыңдық систолалық жылдамдық − соңғы диастолалық жылдамдық) / шыңдық систолалық жылдамдық ретінде есептеледі. Көптеген зерттеулерде ересектердегі қалыпты мәндер 0,58–0,64 …
Оқу →Қалыпты жағдайда қақпа венасындағы қан ағымы гепатопетальды, үздіксіз, әлсіз толқынды, төмен жылдамдықтармен (қабырғалар арасындағы қолжетімділікте 12–24 см/с; норма >16 см/с). Портальды гипертензияға пиктік жылдамдықтың <20 см/с …
Оқу →Кездейсоқ анықталған пальпацияланбайтын интратестикулярлық түзілістерде тактика мультипараметрлік ұрық безі УДЗ-ге (EFSUMB) және WFUMB-тың ұрық безіндегі кездейсоқ табылған түзілістерге қатысты позициясына негізделеді. Негізгі құралдар — сұр шкалалық …
Оқу →EU-TIRADS (ESTES, 2017) — қалқанша без түйіндерінің қауіп-қатерін стратификациялаудың қарапайым реттік жүйесі, 1–5 санаттарымен, әріптік топшаларсыз, 5 эхоструктуралық үлгіні бағалауға негізделген. Оның басты мақсаты — жоғары …
Оқу →Қалқанша безінің эластографиясы B-режим мен TI-RADS-ты толықтырып, түйіннің қаттылығының функционалды картасын қосады. Әдістемелік тұрғыдан түзілістің шекаралары B-режим бойынша анықталады (жоғары кеңістіктік ажыратымдылық), ал эластограмма бұрын анықталған …
Оқу →Қалқанша маңы безінің аденомасы УДЗ кезінде көбінесе қалқанша безінің жоғарғы полюсының артқы шеті бойымен немесе төменгі полюсінен төмен орналасады. Ұсақ аденомалар әдетте 3 см-ден кіші, ал …
Оқу →Twinkling-артефакт — күшті шағылыстырғыштың (конкременттің) артында түсті немесе энергетикалық допплерде байқалатын қызыл және көк түстердің тез өзгеретін мозаикасы, қан ағымымен байланысты емес. Бұл B-режимінде ажырату қиын …
Оқу →«Құйрық жұлдыз», «шақыру» (ring-down) және реверберация — көп ретті шағылысулардың туыстық артефактілері, бірақ механизмдері мен көздері бойынша ерекшеленеді. Реверберация екі параллель күшті шағылдырғыштар арасында пайда болады; …
Оқу →Өт жолындағы тастардың тікелей УДЗ белгісі — акустикалық көлеңкесі бар өт жолының ішінде эхогенді ошақ; жанама белгілерге обструкция деңгейінен жоғары өт жолдарының кеңеюі жатады. Ішкі жолдағы …
Оқу →Жедел холециститтің ерекше сонографиялық көрінісі бар: оң сонографиялық Мерфи симптомы (датчикпен қысым жасағанда өт қабы проекциясында ауырсыну), қабырғаның қалыңдауы >3 мм (алдыңғы қабырға бойымен датчикке параллель …
Оқу →Өт қабының қабырғасының қалыңдауы — спецификалық емес белгі: диффузды оқшауланған қалыңдау көбінесе екінші себептермен байланысты (гипоальбуминемия, жүрек, бүйрек немесе бауыр жеткіліксіздігі, сепсис, панкреатит, гепатит, жарақат). Жедел …
Оқу →Өт қабының аденомиоматозы — бұлшықет пен эпителийдің пролиферациясымен интрамуральды дивертикулдардың (Рокитанский–Ашофф синустары) түзілуімен қабырғаның қатерсіз гиперплазиясы. Патогномоникалық УЗ-белгі — синустардағы холестерин кристалдарынан «құйрықты комета» және/немесе twinkling-артефакті, …
Оқу →Тестикулярлық микролитиаз (ТМ) B-режимінде миниатюралық кальцинделмеген көлеңкелер ретінде визуализацияланады, әдетте екі жақты. EFSUMB (Bertolotto et al.) деректері бойынша, ТМ тікелей аталық без обырымен байланысты емес, бірақ …
Оқу →Жедел мошонка кезінде эпидидимоорхиттің сұр шкалалы белгілері арнайы емес және бұралу мен ісікпен сәйкес келеді. Айырмашылықтың кілті — түсті және спектрлік допплерлік карталау: симптомды ұмада перфузияның …
Оқу →Қолжетімді дереккөз үзінділерінде B-сызықтарын санау шектері мен интерстициалды синдромның сандық критерийлері жоқ. B-сызықтарының (comet tail) интерстициалды синдромның белгісі ретіндегі сапалық рөлі тек POCUS-құзыреттері EFSUMB аясында расталады; …
Оқу →Өкпе пневмотораксын УДЗ-диагностикасы ерекше белгілерді анықтауға негізделеді: өкпе сырғанауының болмауы (lung sliding), өкпе пульсының болмауы (lung pulse), өкпе нүктесін анықтау (lung point) және M-режиміндегі штрих-код (barcode …
Оқу →Берілген дереккөз фрагменттерінде өкпе УДЗ кезінде плевральды экссудатты сандық бағалау бойынша нақты деректер (өлшеу әдістері, көлемді есептеу формулалары, шекті мәндер) жоқ. Барлық қолжетімді фрагменттер басқа салаларға …
Оқу →ASE ұсыныстарына сәйкес, оң жақ жүрекшедегі қысым (ОЖҚ) төменгі қуыс венаның өлшемі мен коллабирленуі арқылы бағаланады. Қалыпты калибрдегі ТҚВ (<2,1 см) тыныс алу коллапсымен ОЖҚ ≈3 …
Оқу →Құрсақ қолқасының аневризмасын скринингтеу AIUM және ACR–AIUM–SRU практикалық параметрлері бойынша орындалады. Негізгі аспект — максималды диаметрді өлшеудің қайталануы: Borgbjerg et al. (2018) мәліметтері бойынша, ең қайталанатын …
Оқу →Жалпы өт жолының диаметрінің шекті мәндері даулы, бірақ ересектерде ол әдетте < 6 мм болуы керек (+60 жастан кейін әр онжылдыққа 1 мм қосылады). Қарт адамдарда …
Оқу →Бауыр стеатозын УД-әлсіреу арқылы сандық бағалау MRI-PDFF референсімен WFUMB нұсқаулығымен (Ferraioli et al., 2024, 2-бөлім — Бауыр майын сандық бағалау) стандартталған. Әлсіреу коэффициентінің (ATI) жарияланған шектері: …
Оқу →Bosniak v2019 классификациясы бүйрек кистозды түзілістерін қатерлі ісікке айналу қаупіне қарай I, II, IIF, III және IV категорияларға бөледі. УДЗ Bosniak жүйесінің түпнұсқасына кірмейді, алайда CEUS …
Оқу →Классикалық түрде спленомегалияның шегі ретінде көкбауырдың ұзындығы >12 см (дәстүрлі сандық cut-off) немесе ересектерде >13 см деп есептеледі. Қосымша қалыңдығы >5 см, ені >8 см және …
Оқу →Көкбауырдың ошақты түзілістерінің ультрадыбыстық диагностикасында дифференциалды қатар кистозды және солидті, сондай-ақ жалғыз және көптік зақымдануларға бөлінеді. Дереккөздерге сәйкес, көптік өзгерістерде екінші гемохроматоз, көкбауыр инфаркті, орақ жасушалы …
Оқу →Мойын лимфа түйіндерін УДЗ арқылы бағалау В-режимдік және допплерлік белгілердің кешеніне негізделген: форма (ұзын және қысқа осьтердің арақатынасы), қақпаның жағдайы, қабықтың қалыңдығы мен контуры, ішкі архитектурасы …
Оқу →Дозаланған компрессия кезінде қалыпты құрт тәрізді өсінді максималды сыртқы диаметрі (MOD) 6 мм-ге дейін, оңай қысылатын болады. Аппендицит белгісі — қысылмайтын өсінді, компрессия кезінде MOD ≥7 …
Оқу →Крон ауруында ішекті ультрадыбыстық зерттеу (GIUS) қабырға қалыңдығын белсенділіктің негізгі сандық параметрі ретінде бағалайды, оны допплерлік васкуляризация және контрастты күшейту (CEUS) толықтырады. EFSUMB ұсыныстарына сәйкес (Maconi …
Оқу →SRU консенсусы бойынша (2020 жаңарту) бауырдың сдвиг толқынды эластографиясындағы қаттылық мәндері сатылы түрде интерпретацияланады: <5 кПа (1,3 м/с) — норманың жоғары ықтималдығы; 5–9 кПа клиникалық белгілер …
Оқу →Көкбауырдың қаттылығын өлшеу (SSM) — клиникалық маңызды портальды гипертензияны (КМПГ) және өтемделген созылмалы бауыр ауруы кезінде өңештің варикозды веналарының қаупін бағалаудың инвазивті емес әдісі. WFUMB (2024) …
Оқу →Контрастты күшейтілген УДЗ (CEUS) кистозды бүйрек түзілістерінің қабырғаларының, септаларының және қатты компоненттерінің перфузиясын бағалайды, Bosniak классификациясын толықтырады. Әдіс КТ немесе МР контрасттауға қарсы көрсетілімдері бар пациенттерге …
Оқу →CEUS контраст-спецификалық төмен энергиялы режимде базалық B-mode/допплерден кейін орындалады, контраст атауы, дозасы, енгізу жолы, табылғандар мен асқынулар құжатталады. AIUM 2024 бойынша бауыр ошақтары үшін sulfur hexafluoride …
Оқу →EFSUMB 2026 қалқанша безінің түйінін бір белгі бойынша емес, мультипараметрлік УДЗ арқылы бағалауды ұсынады: негіз ретінде B-режим/TIRADS, содан кейін эластография, микроваскулярлық ағынды бейнелеу, CEUS және ИИ …
Оқу →Bethesda III/IV сценарийінде EFSUMB 2026 мультипараметрлік УДЗ-ды тәуекелді қайта стратификациялау, пункция аймағын таңдау және маршрутизация құралы ретінде пайдалануды ұсынады, бірақ цитология немесе гистологияны алмастыру ретінде емес. …
Оқу →Бауыр стеатозының клиникалық шегі — майы бар гепатоциттердің ≥5%; гистологиялық кластар: S0 <5%, S1 5–33%, S2 34–66%, S3 >66%. <a href='https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0301562924001431'>WFUMB 2024</a> бойынша сандық УЗ бағалау …
Оқу →WFUMB 2024 бауырдың УДЗ-эластографиясын клиникалық қолдануды жаңартады: VCTE/TE кезінде қаттылық <10 кПа басқа белгілер болмаған жағдайда cACLD-ны жоққа шығарады, 10–15 кПа cACLD-ны ықтимал етеді, >15 кПа …
Оқу →US LI-RADS v2024 бойынша ГЦК-ның оң скринингіне ≥10 мм болатын, қатерсіз түзіліске ұқсамайтын, жаңа ісік тромбымен венада немесе оң АФП: АФП шегі ≥20 нг/мл. Қатерсіздік белгілері …
Оқу →Құрсақ қуысының УДЗ бойынша курсты таңдағанда дәрігер халықаралық дайындық стандарттарына (мысалы, EFSUMB негізгі оқу жоспары) сәйкестігін, құрылымдалған құзыреттілікті бағалау мен практикалық модульдердің болуын ескеруі керек. НМО …
Оқу →Өт қабының полипінің қатерлі ісікке айналуын болжаушы негізгі фактор — оның өлшемі: полиптер ≥2 см болғанда 100% жағдайда қатерлі болады (ExpertDDx). ≥10 мм болатын түзілістер әдетте …
Оқу →US LI-RADS Ultrasound Surveillance v2024 — ГЦК қаупі бар науқастарды скринингтік УД-бақылауды стандарттау үшін ACR жүйесі: US-1, US-2 және US-3 бақылау нәтижесін сипаттайды, ал VIS-A/B/C — …
Оқу →BI-RADS v2025 клиникалық категориялар каркасын 0–6 сақтайды: BI-RADS 3 қатерлі ісік ықтималдығы 2%-дан аспайтынын, BI-RADS 5 — 95%-дан кем емесін білдіреді, BI-RADS 4 4A, 4B және …
Оқу →AIUM 2023 бойынша жыныс мүшесінің тамырлық УДЗ линейлік датчикпен орындалады, екі каверноздық артерияларды интракаверноздық фармакостимуляцияға дейін және кейін бағалау арқылы. Негізгі техникалық көрсеткіштер: допплерлік түзету бұрышы …
Оқу →AIUM 2021 бойынша бүйректер үшін міндетті база — әр бүйректі бойлық және көлденең жазықтықтарда визуализациялау және максималды ұзындығын жазу. Құрсақ арты зерттеуінде хаттамаға бүйректер, урологиялық сұраныс …
Оқу →eFAST — FAST-протоколының кеңейтілген нұсқасы, жарақат кезінде іш қуысы, перикардтық сұйықтық және жарақаттан кейінгі пневмотораксты анықтау үшін мақсатты ультрадыбыстық зерттеу (Kirkpatrick, J Trauma 2004). Зерттеу қабылдау …
Оқу →Бүйрек артерияларының дуплексті сканерлеуінде маңызды стенозды (RAS) стеноз аймағындағы PSV 1,8–2 м/с-тан жоғары және бүйрек-аорта қатынасы (RAR) >3,5 болғанда диагностикалайды (EFSUMB, 2024). Қалыпты RI 0,58–0,64 құрайды; …
Оқу →Жедел панкреатит кезінде УДЗ ошақтық, анық емес, гипоэхогенді паренхиманың ұлғаюын, контурдың бұлыңғырлығын, протоктың кеңеюі мен кальцинаттардың болмауымен бірге перипанкреатикалық сұйықтықтың жиналуын анықтайды. Созылмалы панкреатит диффузды атрофиямен, …
Оқу →Бауырдың ошақты түзілістерінің УДЗ-дегі дифференциалды диагностикасы В-режимдегі эхоқұрылымға және контрастты күшейту паттерндеріне (CEUS) негізделеді: гемангиома — перифериялық түйіндік үзілісті күшейтуімен гиперэхогенді; киста — дистальды күшейтуімен анэхогенді, …
Оқу →Бауырдың CEUS нақты уақыт режимінде микрокөпіршікті контрасттың жинақталуын бағалауға негізделген, артериялық фазада күшейту сипатын және қоршаған паренхимаға қатысты wash-out кинетикасын анықтайды. Бұл белгілер циррозы бар науқастарда …
Оқу →Бауырдың қаттылығын интерпретациялау Society of Radiologists in Ultrasound консенсусына негізделеді: <5 кПа (1,3 м/с) — ықтимал норма; 5–9 кПа клиника болмаған жағдайда cACLD-ны жоққа шығарады; 9–13 …
Оқу →Қалқанша безінің түйіндерін жіңішке инелі аспирациялық биопсияға (ТАБ) көрсетілімдер EU-TIRADS (ETA, 2017) УЗ-қатер категориясымен анықталады, ал цитологиялық нәтиже Bethesda жүйесі (2017) бойынша интерпретацияланады. Әрбір категория үшін …
Оқу →Қалқанша безінің көлемін түзету коэффициенті бар эллипсоид формуласы арқылы есептейді: әрбір бөліктің ұзындығы × ені × қалыңдығы × 0,523 (Hagen-Ansert). ДДСҰ эллипс моделін ұсынады: V = …
Оқу →ACR TI-RADS (Tessler FN, Middleton WD, Grant EG және т.б., J Am Coll Radiol 2017) — УДЗ-белгілері бойынша қалқанша без түйіндерінің қауіп деңгейін бағалау жүйесі. Ол …
Оқу →ACR-AIUM-SPR-SRU (2023) және AIUM (2025) бойынша, құрсақ қуысы және/немесе артқы құрсақ кеңістігінің УДЗ протоколы медициналық қажеттілікті негіздейтін жазбаша сұранысты, мекеме мен пациентті анықтауды (EFSUMB, 2022), орындалған …
Оқу →Берілген дереккөз фрагменттерінде бауыр, өт қабы, ұйқы безі, көкбауыр және бүйректердің нақты өлшемдік нормалары жоқ. Тек профильдік нұсқаулықтардың әдістемелік ережелері (ACR/AIUM/SPR/SRU, WFUMB, EFSUMB) және ағзалардың өлшемдеріне …
Оқу →