Кездейсоқ пальпацияланбайтын ұрық безі түзілістері: EFSUMB/WFUMB деректері бойынша тактика
Мәселенің контексті
Жоғары жиілікті датчиктердің кеңінен қолданылуы ұрық безіндегі кездейсоқ анықталатын пальпацияланбайтын түзілістердің жиілігінің артуына әкелді. Оларды басқару тәсілдері WFUMB-тың «Кездейсоқ табылғандар және оларды қалай басқару керек: Ұрық безі» (Lewicki A, Freeman S, Jedrzejczyk M және т.б., 2021) позициялық құжатында және EFSUMB-тың мультипараметрлік ұрық безі УДЗ бойынша нұсқаулығында (Bertolotto және т.б.) жүйеленген.
Қарапайым интратестикулярлық киста
Қарапайым (интратестикулярлық) киста шамамен 5–10% ерлерде ұрық безі УДЗ кезінде кездеседі; шынайы жиілік, жоғары жиілікті датчиктерді қолдануға байланысты, мүмкін жоғарырақ. Кисталар көбінесе ұрық безінің ортаңғы аймағында (rete testis) орналасады.
Ұрық безінің қарапайым киста эхографиялық критерийлері қарапайым киста жалпы критерийлеріне сәйкес келеді:
- анэхогенді мазмұн;
- жіңішке тегіс қабырға;
- анық контурлар;
- дорсальды күшейту;
- ішкі қосындылардың, қалқалардың, қабырғаға жақын компоненттердің болмауы;
- ЦДК/ЭДК кезінде васкуляризацияның болмауы.
Клиникалық маңызы және тактика
40 жастан асқан ерлердегі оқшауланған қарапайым интратестикулярлық кисталар барлық қарапайым киста критерийлеріне сәйкес келсе, қатерсіз деп саналады; олардың қатерлі потенциалы іс жүзінде жоқ. Типтік көріністе онкомаркерлер (АФП, ХГЧ, ЛДГ) әдетте өзгермейді.
Атипиялық белгілер болған жағдайда (біртекті емес мазмұн, қалқалар, қатты/қабырғаға жақын компонент) дифференциалды қатарды, соның ішінде кистозды тератоманы қарастыру қажет. Кездейсоқ табылған түзілістерді бақылау алгоритмдері мен нақты шекті мәндер ұсынылған үзінділерде егжей-тегжейлі көрсетілмеген [WFUMB Position Paper, 2021 бойынша нақтылау қажет].
Мультипараметрлік УДЗ рөлі
Пальпацияланбайтын ұрық безі түзілістерінің дифференциалды диагностикасы үшін EFSUMB мультипараметрлік тәсілді ұсынады. Сұр шкалалық режим мен ЦДК/ЭДК-ға қосымша ретінде қолданылады:
- контрастты күшейту (CEUS) — EFSUMB-тың гепатикалық емес қолданулардағы CEUS бойынша нұсқауларына сәйкес;
- эластография — сапалық және strain ratio эластографиясы ұрық безі түзілістерінің дифференциалды диагностикасында диагностикалық құндылыққа ие (Pozza C және т.б., 2016).
Жиі қойылатын сұрақтар
Қарапайым ұрық безі кистасы қаншалықты жиі кездеседі?
Шамамен 5–10% ерлерде ұрық безі УДЗ кезінде; шынайы жиілік, жоғары жиілікті датчиктерді қолдануға байланысты, мүмкін жоғарырақ.
Интратестикулярлық кистаны қарапайым деп санауға қандай критерийлер мүмкіндік береді?
Анэхогенді мазмұн, жіңішке тегіс қабырға, анық контурлар, дорсальды күшейту, ішкі қосындылар мен қалқалардың болмауы, ЦДК/ЭДК кезінде васкуляризацияның болмауы.
Типтік қарапайым киста кезінде онкомаркерлер қажет пе?
Типтік көріністе АФП, ХГЧ және ЛДГ әдетте өзгермейді. 40 жастан асқан ерлердегі оқшауланған қарапайым кисталар қатерсіз деп саналады.
Пальпацияланбайтын түзілістердің дифференциалды диагностикасы үшін қандай әдістер қолданылады?
EFSUMB бойынша мультипараметрлік УДЗ: сұр шкалалық режим, ЦДК/ЭДК, CEUS және эластография (сапалық және strain ratio).
Атипиялық киста кезінде нені есте сақтау маңызды?
Кистозды тератоманы қамтитын дифференциалды қатар туралы (біртекті емес мазмұн, қалқалар) — онкологиялық сақтық қажет.