Жедел және созылмалы панкреатиттің УДЗ-белгілері: критерийлер, вирсунг өзегі және асқынулар
Клиникалық контекст
УДЗ-көріністі дұрыс интерпретациялау үшін клиникалық деректер қажет. Жедел панкреатитке эпигастральды ауырсынудың жедел басталуы, қызба, құсу, сарысу амилазасы мен липазаның жоғарылауы, сондай-ақ бейімділік факторларының болуы тән: билиарлық конкремент, алкоголизм, дәрі-дәрмектерді қабылдау (мысалы, стероидтар), жарақат (Diagnostic Ultrasound: Abdomen & Pelvis; ExpertDDx). Созылмалы панкреатит ұзаққа созылған симптоматикамен және эпигастральды ауырсынудың қайталанатын ұстамаларымен бірге жүреді, әдетте арқаға таралады.
Жедел панкреатиттің УДЗ-белгілері
Негізгі сонографиялық табыстар (ExpertDDx; Diagnostic Ultrasound: Abdomen & Pelvis):
| Белгі | Сипаттама |
|---|---|
| Паренхима | Ошақтық, анық емес, гипоэхогенді ұлғаю |
| Некроз/геморрагия кезінде | Гетерогенді көрініс (интрапанкреатикалық некроз/қан құйылу) |
| Бездің контуры | Бұлыңғыр/анық емес |
| Сұйықтық | Перипанкреатикалық сұйықтықтың жиналуы |
| Проток | Панкреатикалық протоктың кеңеюі жоқ |
| Кальцинаттар | Паренхиматозды кальцификация жоқ |
Жедел панкреатиттің асқынулары
Экстрапанкреатикалық сұйықтықтың жиналуы жедел панкреатиттің басталуынан 4 апта ішінде пайда болады және өздігінен шешілуі мүмкін. Псевдокиста сұйықтықтың амилаза қабырғасымен шектелген жиналуына айналғанда қалыптасады. Қосымша сонографиялық табыстарға асцит, өт қабының қабырғасының қалыңдауы және жақын орналасқан асқазан-ішек жолының қалыңдауы кіруі мүмкін (Textbook of Diagnostic Sonography).
Созылмалы панкреатиттің УДЗ-белгілері
Созылмалы панкреатит жедел панкреатиттің қайталанатын ұстамаларының нәтижесінде дамиды, паренхиманың үздіксіз бұзылуы және тұрақты құрылымдық зақымдануы экзокринді және эндокринді функциялардың бұзылуына әкелуі мүмкін (Textbook of Diagnostic Sonography). Ең жиі кездесетін УДЗ-белгілері (ExpertDDx; Diagnostic Ultrasound: Abdomen & Pelvis):
— Диффузды атрофия;
— Негізгі панкреатикалық протоктың моншақ тәрізділігі және бүйірлік тармақтарының кеңеюі;
— Паренхиматозды және протоктық кальцинаттар.
Патологоанатомиялық зерттеуде интерлобулярлы фиброзды тіннің ұлғаюы және созылмалы қабыну инфильтрациясы анықталады. Протоктық жүйеде кальций карбонатынан тұратын тастар табылуы мүмкін, псевдокисталар жиі кездеседі. Бездің кальцификациясы пациенттердің 20%–40%-ында байқалады (Textbook of Diagnostic Sonography).
Сонографиялық тұрғыдан созылмалы панкреатит аралас сипатқа ие. Зақымдану диффузды немесе локализацияланған болуы мүмкін. Бездің эхогендігі әдетте фиброзды және майлы өзгерістердің нәтижесінде қалыптыдан жоғары, гипоэхогенді (қабыну есебінен) және гиперэхогенді ошақтардың араласуымен (Textbook of Diagnostic Sonography). Ерте кезеңде аурудың массалық көрінісімен ошақтық қатысуы мүмкін; МРХПГ кезінде өзгерген аймаққа енетін негізгі протоктың тегіс стеноздалған немесе қалыпты жағдайын іздеу керек (Diagnostic Ultrasound: Abdomen & Pelvis).
Вирсунг өзегі
Дифференциалды кілт негізгі панкреатикалық протоктың жағдайы болып табылады: жедел панкреатит кезінде протоктың кеңеюі жоқ, ал созылмалы панкреатитте оның моншақ тәрізді кеңеюі және бүйірлік тармақтарының кеңеюі, сондай-ақ протоктық кальцинаттар болуы мүмкін. Кеңейген проток кішкентай псевдокистамен байланысуы мүмкін (ExpertDDx).
Қорытынды тұжырымдау
Қорытындыда паренхиманың өзгерістерінің сипаты мен таралуын (ошақтық/диффузды, эхогендік), бездің контурының жағдайын, перипанкреатикалық сұйықтықтың немесе псевдокисталардың болуын, негізгі панкреатикалық протоктың жағдайын (кеңею, моншақ тәрізділік, бүйірлік тармақтар) және кальцинаттардың болуын көрсету орынды. Жедел және созылмалы процесті ажырату осы белгілердің клиникалық деректермен үйлесіміне негізделеді. [нақтылау қажет] — нақты шаблондық мәтін қорытындыда көрсетілмеген.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жедел панкреатит кезінде протоктың кеңеюі бар ма?
Жоқ. Жедел панкреатитке панкреатикалық протоктың кеңеюінің болмауы және паренхиматозды кальцификацияның болмауы тән (ExpertDDx; Diagnostic Ultrasound: Abdomen & Pelvis).
Созылмалы панкреатитті УДЗ арқылы қалай ажыратуға болады?
Ең жиі кездесетін белгілер: диффузды атрофия, негізгі протоктың моншақ тәрізді кеңеюі және бүйірлік тармақтарының кеңеюі, паренхиматозды және протоктық кальцинаттар (ExpertDDx; Diagnostic Ultrasound: Abdomen & Pelvis).
Сұйықтықтың жиналуы мен псевдокисталар қандай мерзімде қалыптасады?
Экстрапанкреатикалық сұйықтықтың жиналуы жедел басталудан 4 апта ішінде пайда болады және өздігінен шешілуі мүмкін; псевдокиста — амилаза қабырғасымен шектелген жиналу (Textbook of Diagnostic Sonography).
Созылмалы панкреатит кезінде бездің кальцификациясы қаншалықты жиі кездеседі?
Бездің кальцификациясы пациенттердің 20%–40%-ында байқалады (Textbook of Diagnostic Sonography).
Созылмалы панкреатит кезінде паренхиманың эхогендігі қандай?
Эхогендік әдетте фиброзды және майлы өзгерістердің нәтижесінде жоғары, гипоэхогенді (қабыну) және гиперэхогенді ошақтардың араласуымен; көрініс аралас (Textbook of Diagnostic Sonography).