Аяқтың УДЗ: Мортон невромасы және плантарлы фасциит — әдістеме, критерийлер және дифференциалды диагностика
Зерттеу әдістемесі
Плантарлы фасциитке күдік болғанда пациентті прон күйінде, тізені жеңіл бүгіп және тобықты арқаға қарай бүгіп жатқызады, аяқтың саусақтары кушеткаға тіреледі. Плантарлы фасцияны негізінен бойлық, сондай-ақ өкше сүйегінің алдыңғы-медиальды жиегінде (медиальды төмпешік) көлденең жазықтықта бағалайды. Аяқтың арқа бөлімі үшін пациент арқасына жатып, тізесін бүгіп, табанын кушеткаға қояды.
Мортон невромасына клиникалық күдік болғанда, пациенттің симптомдарын қайталау үшін датчикпен қысым қолдануға болады. Аяқтың алдыңғы бөлігінің медиальды және латеральды мануалды компрессиясы плантарлы көлденең сканерлеу кезінде (Малдер маневрі) невроманы плантарлы бағытта жылжытады, пальпацияланатын шертумен жүреді және визуализацияны жақсартады.
Критерийлер және өлшемдер
Плантарлы фасциит
Диагноз өкше сүйегінің алдыңғы-медиальды жиегінде плантарлы фасцияның қалыңдауына негізделеді. Дереккөзге сәйкес, шамамен 4,7 мм қалыңдау жеңіл фасциитке, ал шамамен 6,7 мм қалыңдау ауыр фасциитке сәйкес келеді. Нақты шекті мәндер [нақтылау қажет].
| Дәреже | Фасция қалыңдығы |
|---|---|
| Жеңіл фасциит | ~4,7 мм |
| Ауыр фасциит | ~6,7 мм |
Мортон невромасы
Мортон невромасының ультрадыбыстық көрінісін басқа интердигитальды жұмсақ тіндік түзілістерден ажырату қажет. Алдыңғы бөліктің динамикалық зерттеуі Малдер сонографиялық белгісін қолдану арқылы МРТ және хирургия деректерімен корреляцияланады. Невроманың өлшемдік критерийлері фрагменттерде келтірілмеген [нақтылау қажет].
Дифференциалды диагностика
Негізгі сәт — невроманы дұрыс анықтап, оны метатарсальды бурсадан ажырату. Метатарсальды бурса интердигитальды нервтің дорсальды бетінде орналасады және, невромадан айырмашылығы, әдетте компрессия кезінде жазылады. Басқа көрсеткіштер мен дифференциалды қатарға плантарлы фиброма, ганглиялар, остеоартроз, подагра, байламдардың зақымдануы, плантарлы фасцияның жыртылуы, плантарлы пластинаның зақымдануы және стресс сынуы кіреді.
УДЗ бақылауымен емдік араласулар
Мортон невромасы кезінде стероид пен жергілікті анестетикті (мысалы, 40 мг метилпреднизолон және 5 мл 0,5% бупивакаин) плантарлы бойлық қолжетімділікпен 23-G инесімен енгізеді; жауап болмаған жағдайда стероидты алкогольмен/радиожиілікті абляцияны қолданады. Алдыңғы аяқтың бурситі кезінде — стероидты плантарлы қолжетімділікпен енгізу. Плантарлы фасциит кезінде 21-G инесімен құрғақ инемен шаншудан кейін PRP енгізу сипатталған.
Жиі қойылатын сұрақтар
Мортон невромасын метатарсальды бурсадан қалай ажыратуға болады?
Бурса интердигитальды нервтің дорсальды бетінде орналасады және әдетте компрессия кезінде жазылады, ал неврома компрессия кезінде (Малдер маневрі) плантарлы бағытта жылжиды және пальпацияланатын шертумен жүреді.
Мортон невромасының визуализациясын қандай маневр жақсартады?
Малдер маневрі — метатарсальды сүйектерге қатысты плантарлы көлденең сканерлеу кезінде аяқтың алдыңғы бөлігінің медиальды және латеральды мануалды компрессиясы.
Фасцииттің дәрежелеріне сәйкес келетін фасция қалыңдығының мәндері қандай?
Дереккөзге сәйкес, шамамен 4,7 мм жеңіл, ал шамамен 6,7 мм ауыр плантарлы фасциитке сәйкес келеді, өкше сүйегінің алдыңғы-медиальды жиегінде.
Плантарлы фасцияны қандай жазықтықта бағалайды?
Негізінен бойлық, сондай-ақ көлденең жазықтықта; пациент прон күйінде, тобықты арқаға қарай бүгіп жатады.
Мортон невромасы кезінде инъекция үшін қандай препараттар қолданылады?
Стероид және жергілікті анестетик (мысалы, 40 мг метилпреднизолон және 5 мл 0,5% бупивакаин) плантарлы бойлық қолжетімділікпен 23-G инесімен; тиімді болмаған жағдайда — стероид алкогольмен немесе радиожиілікті абляция.