ВСА стенозының жылдамдық критерийлері: PSV, EDV және ВСА/ОСА кестесі (IAC 2021)
Қолданыстағы критерийлерге сәйкес (IAC 2021 модификациясы) ВСА стенозы үшін PSV шегі ≥50% — 180 см/с, ≥70% үшін — 230 см/с жоғары. Клиникалық маңыздылық шегі — 50%.
ВСА стенозының критерийлері кестесі
| Дәреже | ВСА PSV, см/с | Бляшка | ВСА/ОСА | EDV, см/с |
|---|---|---|---|---|
| Норма | <180 | жоқ | <2,0 | <40 |
| <50% | <180 | <50% | <2,0 | <40 |
| 50–69% | 180–230 | ≥50% | 2,0–4,0 | 40–100 |
| ≥70% (субокклюзияға дейін) | >230 | ≥50% | >4,0 | >100 |
| Субокклюзия | кез келген/анықталмаған | — | өзгермелі | өзгермелі |
| Окклюзия | ағын жоқ | саңылау көрінбейді | — | — |
Кесте 3.2 (IAC 2021 модификациясы). Егер ВСА/ОСА >2,0 болса, айқын бляшка және постстенотикалық турбуленттілік кезінде PSV <180 см/с болғанда 50–69% рұқсат етіледі.
Негізгі принцип: жиынтық бойынша, бір PSV бойынша емес
Жылдамдық стеноз дәрежесімен бірге өседі, бірақ ВСА-да да шашыраңқылық үлкен. Дәрежені жиынтық бойынша анықтайды: PSV + ВСА/ОСА қатынасы + EDV + постстенотикалық турбуленттілік + дистальды әсерлер (tardus–parvus). IAC-VT (2024) стандарттары ауырлықты, орналасуды, ұзындықты және мүмкін болса этиологияны суреттер мен спектрлермен растауды талап етеді.
Неге ОСА, НСА және омыртқа артериясында пайыздық критерийлер жоқ
ВСА үшін жылдамдық шектері ангиографиямен (NASCET) салыстырмалы түрде тексерілген. Жалпы ұйқы, сыртқы ұйқы және омыртқа артериялары үшін тексерілген пайыздық аппарат жоқ — қатаң пайыздар орнына гемодинамикалық маңызды стеноз белгілері сипатталады.
Протокол және КИМ — қысқаша
Біртұтас қайталанатын протокол — сегіз қадамдық: ОСА-ны қатаң «ось бойынша» шығарып, ангиоморфометриядан бастайды. КИМ-ді ОСА-ның алыс қабырғасы бойынша, бифуркациядан шамамен 1 см проксимальды, диастоланың соңында (ЭКГ бойынша), тек edge-detection арқылы өлшейді. Бляшка — жеке табылыс, КИМ-ге кірмейді.
Қорытынды құрылымы
Есеп сипаттамалық бөлікті және қорытындыны бөледі және қайталанатын болуы керек. Стеноз дәрежесі спектр бойынша анықталады (PSV және PSV қатынасы), В-режим бойынша емес.
Частые вопросы
ВСА стенозы ≥50% үшін PSV шегі қандай?
IAC 2021 модификациясы бойынша — 180 см/с; 50–69% үшін PSV 180–230 см/с, ВСА/ОСА 2,0–4,0 және EDV 40–100 см/с.
70% және одан жоғары стенозды 50–69% айырмашылығы қалай?
≥70% (субокклюзияға дейін): PSV 230 см/с жоғары, ВСА/ОСА 4,0 жоғары, EDV 100 см/с жоғары, бляшка ≥50% кезінде.
Омыртқа артериясы үшін жылдамдық пайыздары бар ма?
Жоқ. ОСА, НСА және омыртқа артериясы үшін тексерілген пайыздық критерийлер жоқ — гемодинамикалық маңызды стеноз белгілері бағаланады.
Благодир Б.В. «Тамырларды ультрадыбыстық зерттеу», 2026 (3-тарау, Кесте 3.2 — IAC 2021 модификациясы; 4-тарау; БЦА әдістемесі; КИМ). Консенсустар: IAC/IAC-VT 2021/2024, SRU, NASCET.