Акушерліктегі допплерометрия: жатыр артерияларының PI, кіндік артериясы, СМА және цереброплацентарлық қатынас
Негізгі допплерлік индекстер
Жүктілікті бақылау кезінде допплерометриялық бағалаудың негізгі объектілері — кіндік артериясы (UA), жатыр артериялары (UtA) және ұрықтың орта ми артериясы (MCA). Индекстер пульсациялық индекс (PI), резистенттік индекс (RI) және систоло-диастолалық қатынас (S/D) ретінде есептеледі.
PI референстік диапазондары
Кіндік артериясы мен орта ми артериясының гестациялық-спецификалық PI референстік диапазондары, сондай-ақ цереброплацентарлық қатынас Fetal Medicine Foundation (Ciobanu A, Wright A, Syngelaki A, Wright D, Akolekar R, Nicolaides KH. Ultrasound Obstet Gynecol. 2019;53:465-472) жұмысында ұсынылған. Жатыр артерияларының орташа PI референстік диапазондары 11–41 апта гестацияда Gomez O, Figueras F, Fernandez S, т.б. (Ultrasound Obstet Gynecol. 2008;32(2):128-132) жарияланған. Кіндік артериясының допплерлік индекстерінің халықаралық гестациялық-спецификалық центильдері INTERGROWTH-21st жобасында көрсетілген (Drukker L, Staines-Urias E, Villar J, т.б. Am J Obstet Gynecol. 2020;222(6):602.e1-602.e15). Берілген үзінділерде нақты сандық шекті мәндер көрсетілмеген [нақтылау қажет].
Цереброплацентарлық қатынас (ЦПК)
Цереброплацентарлық қатынас (CPR) MCA-PI мен UA-PI қатынасы ретінде есептеледі. Референстік диапазондар Fetal Medicine Foundation (Ciobanu et al., 2019) жариялаған.
MCA-PSV және ұрық анемиясы
Қазіргі SMFM ұсыныстарына сәйкес, орта ми артериясындағы пиктік систолалық жылдамдық (MCA-PSV) ұрық анемиясын анықтаудың негізгі инвазивті емес әдісі болып табылады және бұрынғы амниотикалық сұйықтықтағы билирубинді анықтауға негізделген әдісті ауыстырды. MCA-PSV мәндері көбінесе медианаға еселенген түрде (MoM) көрсетіледі.
Егіздер жағдайындағы ерекшеліктер
Монохориальды егіздерде интертвин айырмашылығы MCA-PSV (delta MCA-PSV) анемия-полицитемия синдромын (TAPS) болжау үшін қолданылады — жаңа антенатальды классификация (Tollenaar LSA, т.б. Ultrasound Obstet Gynecol. 2019;53(6):788-793) [ISUOG Practice Guidelines: twin pregnancy, 2025].
MCA-PI-ге физиологиялық факторлардың әсері
MCA-PI ұрықтың белсенділігі кезінде өзгеретінін ескеру қажет: ұрықтың белсенділігі кезінде MCA-PI төмендеуі негізінен соңғы диастолалық жылдамдықтың (MCA-EDV) артуымен және аз дәрежеде MCA-PSV төмендеуімен байланысты. Ұрықтың жүрек соғу жиілігінің әр 10 соққыға өсуіне байланысты MCA-PI төмендеуі байқалады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Цереброплацентарлық қатынас қалай есептеледі?
ЦПК (CPR) = MCA-PI / UA-PI. Референстік диапазондар Fetal Medicine Foundation (Ciobanu et al., 2019) жариялаған.
Ұрық анемиясын анықтаудың негізгі әдісі қандай?
SMFM ұсыныстарына сәйкес — MCA-PSV бағалау; ол рутинді бақылауда амниотикалық сұйықтықтағы билирубинді анықтауды ауыстырды.
Жатыр артерияларының PI референстік мәндерін қайдан алуға болады?
Жатыр артерияларының орташа PI референстік диапазондары 11–41 аптада — Gomez O, т.б. (Ultrasound Obstet Gynecol. 2008;32(2):128-132).
MCA-PSV егіздерде қалай қолданылады?
Монохориальды егіздерде интертвин айырмашылығы MCA-PSV (delta MCA-PSV) анемия-полицитемия синдромын (TAPS) болжау үшін қолданылады [ISUOG, 2025].
Ұрықтың белсенділігі MCA-PI-ге әсер ете ме?
Иә, MCA-PI ұрықтың белсенділігі кезінде негізінен MCA-EDV өсуі есебінен төмендейді; сонымен қатар PI ұрықтың жүрек соғу жиілігінің өсуімен төмендейді.